مسجد نصیرالملک شیراز + آدرس مسجد صورتی برای عکاسی و بازدید

یکی از شاخص‌ترین بناهای مذهبی-تاریخی شهر مسجد نصیرالملک، یادگار دوره قاجار در خیابان لطفعلی‌خان زند و کوچه نصیرالملک، با زیربنای ۲۷۳۰ مترمربع است. این بنا در سال ۱۲۹۳ قمری آغاز و در ۱۳۰۵ قمری به پایان رسید و به‌دلیل شیشه‌های رنگی و کاشی‌کاری‌های چشمگیرش، جلوه‌ای کم‌نظیر از نور و رنگ در شبستان‌ها می‌آفریند. شهرت جهانی «مسجد صورتی» از همین پیوندِ معماری ایرانی با نورپردازی خلاقانه می‌آید؛ جایی که صبح‌ها، نور خورشید از میان ارسی‌ها عبور می‌کند و فضای داخلی را به یک تابلوی زنده تبدیل می‌سازد.

مسجد نصیرالملک شیراز

معرفی مسجد صورتی و دلیل شهرت آن

در میان جاهای دیدنی شیراز، مسجد نصیرالملک جایگاهی ویژه دارد؛ نه فقط چون یک بنای تاریخی است، بلکه چون می‌تواند تصویر ذهنی رایج از معماری را تغییر دهد. اینجا از همان لحظه‌ای که وارد می‌شوید، با ترکیبی از کاشی‌های هفت‌رنگ، مقرنس‌کاری‌های پرجزئیات و مهم‌تر از همه شیشه‌های رنگی روبه‌رو می‌شوید؛ شیشه‌هایی که نور را به طیف‌های رنگی تبدیل می‌کنند و در طول روز، نقش‌های رنگارنگ روی فرش‌ها و کف شبستان می‌سازند.

معرفی مسجد نصیرالملک شیراز معروف به مسجد صورتی

در سال‌های اخیر، محبوبیت مسجد نصیرالملک شیراز بیشتر هم شده؛ به‌ویژه میان کسانی که عکاسی با موبایل یا دوربین برایشان بخش جدانشدنی سفر است. کمتر بازدیدکننده‌ای از این مکان بیرون می‌آید و تصویری از پنجره‌های رنگی یا انعکاس نور روی ستون‌ها و فرش‌ها با خود نمی‌برد. این تجربه برای بسیاری، چیزی فراتر از یک بازدید ساده است: ترکیبی از آرامش، زیبایی و حیرت از دقت و ظرافت هنر ایرانی.

مسجد نصیرالملک کجاست؟ آدرس دقیق و لوکیشن روی نقشه

برای پیدا کردن آدرس مسجد نصیرالملک، کافی است مسیر خود را به بافت تاریخی شیراز نزدیک کنید. این بنا در جنوب خیابان لطفعلی‌خان زند و در کوچه نصیرالملک قرار دارد؛ کوچه‌ای که به محله قدیمی گود عربان می‌رسد. در برخی نقشه‌ها، از آن به‌عنوان انتهای کوچه ۳۷ در خیابان لطفعلی‌خان زند هم یاد شده است.

مسجد نصیرالملک کجاست؟ روی نقشه

از نظر موقعیت شهری، این بنا در حوالی مجموعه‌ای از جاذبه‌های مهم شیراز قرار گرفته و همین باعث می‌شود بازدید از آن را بتوان به‌راحتی با چند مقصد دیگر در همان محدوده ترکیب کرد.

اطلاعات سریع

اطلاعات بازدید ممکن است با فصل و شرایط خاص تغییر کند و حتی در تجربه‌های ثبت‌شده، تفاوت‌هایی دیده می‌شود؛ بنابراین بهتر است پیش از حرکت، ساعت همان روز را هم بررسی کنید.

ناممسجد نصیرالملک شیراز (مسجد صورتی)
آدرسشیراز، خیابان لطفعلی‌خان زند، کوچه نصیرالملک (محله گود عربان) / در برخی نقشه‌ها: انتهای کوچه ۳۷
نزدیک‌ترین مترو (در روایت‌های مختلف)ایستگاه ولی‌عصر (حدود ۱۴۰۰ متر تا مسجد) / همچنین به ایستگاه مترو وکیل‌الرعایا (ورودی جنوبی) اشاره شده است
ساعت بازدید (فصلی)بهار و تابستان: ۷:۳۰ تا ۱۹:۰۰ | پاییز و زمستان: ۷:۰۰ تا ۱۷:۵۰
تعطیلیدر روزهای شهادت و تعطیلات رسمی امکان بازدید نیست
قیمت بلیط (نمونه‌های گزارش‌شده)۳۰۰۰ تومان (سال ۱۳۹۸) / ۳۰,۰۰۰ تومان (ذکر شده با تاریخ ۱۴۰۳/۴/۲۸)

ساعت بازدید، قیمت بلیط و نکات مهم قبل از رفتن (آپدیت‌شده)

یکی از پرتکرارترین سؤال‌ها درباره این جاذبه، ساعت بازدید مسجد نصیرالملک است. ساعت کار، بسته به فصل تغییر می‌کند: در بهار و تابستان معمولاً از ۷:۳۰ صبح تا ۷ شب امکان بازدید وجود دارد و در پاییز و زمستان، بازه بازدید از ۷ صبح تا ۵:۵۰ عصر اعلام شده است. در عین حال، تجربه برخی بازدیدکنندگان نشان می‌دهد گاهی ممکن است زودتر از زمان اعلام‌شده پذیرش متوقف شود.

ساعت طلایی بازدید از مسجد نصیرالملک شیراز

از نظر تعطیلی، نکته مهم این است که در روزهای شهادت و تعطیلات رسمی امکان بازدید وجود ندارد. درباره باز بودن در روز جمعه نیز روایت‌های متفاوتی دیده می‌شود؛ جایی گفته شده جمعه‌ها هم باز است و در تجربه‌ای دیگر، اشاره شده که جمعه‌ها باز نیست. برای جلوگیری از برگشت خوردن در ورودی، بهتر است زمان بازدید را طوری تنظیم کنید که به ساعات طلایی صبح نزدیک باشد و همزمان، از وضعیت همان روز اطمینان بگیرید.

قیمت بلیط مسجد نصیرالملک هم در سال‌های مختلف تغییر کرده است. نمونه‌ای از قیمت ورودی در سال ۱۳۹۸، ۳ هزار تومان ذکر شده و در یک پرسش‌وپاسخ دیگر، مبلغ ۳۰ هزار تومان با تاریخ ۱۴۰۳/۴/۲۸ آمده است. همین اختلاف‌ها نشان می‌دهد پیش از سفر، بهتر است قیمت را در همان زمان بازدید بررسی کنید.

نکات کلیدی قبل از ورود

این مکان کاربری «موزه–مسجد» دارد؛ یعنی هم فضای عبادی است و هم بازدید گردشگری در آن انجام می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود رعایت چارچوب‌های فرهنگی و حرمت فضا، بخش جدی تجربه بازدید باشد.

  • برای دیدن بهترین جلوه نور و رنگ، زمان ورود را به ساعات ابتدایی صبح نزدیک کنید.
  • در نظر داشته باشید در روزهای شهادت و تعطیلات رسمی امکان بازدید وجود ندارد.
  • رفتار محترمانه و هماهنگ با فضای مذهبی، بخشی از قوانین نانوشته این بازدید است و معمولاً خادمان موارد لازم را تذکر می‌دهند.

بهترین زمان بازدید برای دیدن بازی نور و عکاسی (صبح تا قبل از ۱۰)

اگر هدف اصلی از بازدید، دیدن «جشن نور و رنگ» و ثبت عکس‌های ماندگار است، بهترین زمان بازدید مسجد نصیرالملک معمولاً بازه صبحگاهی است. تجربه‌های متعدد، بازه ۷ تا ۱۰ صبح را زمان طلایی معرفی می‌کند؛ ساعتی که نور خورشید با زاویه مناسب از شیشه‌های رنگی عبور می‌کند و نقش‌های رنگین روی کف و فرش‌ها می‌نشیند. حتی در توصیه‌های گردشگران، بازه ۷:۳۰ تا ۱۰ صبح هم به‌طور مشخص تکرار شده است.

بهترین زمان بازدید از مسجد نصیرالملک و عکاسی در بازی نور

مزیت دیگر صبح زود، خلوت‌تر بودن فضاست. در این ساعت‌ها معمولاً می‌توان از زوایای مختلف شبستان‌ها بهتر عکاسی کرد و کمتر درگیر شلوغی شد. همچنین گفته می‌شود نیمه دوم سال، زاویه تابش نور جذاب‌تر از بهار و تابستان به نظر می‌رسد و رنگ‌ها شکل چشمگیرتری پیدا می‌کنند.

با اینکه صبح‌ها معروف‌ترین زمان بازدید است، تماشای مسجد نصیرالملک در شب هم برای برخی جذابیت خاصی دارد و جلوه متفاوتی از معماری و فضای بنا نشان می‌دهد؛ هرچند تجربه اصلیِ نورهای رنگی، با تابش خورشید در روز معنا پیدا می‌کند.

مسیرهای دسترسی: مترو، اتوبوس، تاکسی، خودرو شخصی و پارکینگ

رسیدن به مسجد نصیرالملک شیراز از مسیرهای مختلف ممکن است و انتخاب بهترین مسیر، به محل اقامت و سبک سفر شما بستگی دارد. چون مسجد در بافت قدیمی شهر قرار گرفته، ترکیب حمل‌ونقل عمومی با کمی پیاده‌روی یا تاکسی، معمولاً گزینه‌ای راحت و قابل پیش‌بینی است.

دسترسی با مترو

ایستگاه مترو وکیل الرعایا نزدیک ترین ایستگاه به امامزاده علی ابن حمزه شیراز

در یک مسیر پیشنهادی، می‌توان خط ۱ مترو را سوار شد و در ایستگاه ولی‌عصر پیاده شد. فاصله این ایستگاه تا مسجد حدود ۱۴۰۰ متر ذکر شده و می‌توان این مسیر را پیاده یا با تاکسی طی کرد. در یک اشاره دیگر هم نزدیک‌ترین ایستگاه مترو، «وکیل‌الرعایا (ورودی جنوبی)» معرفی شده است؛ بنابراین اگر با مترو حرکت می‌کنید، بد نیست هر دو گزینه را در نقشه بررسی کنید تا مسیر کوتاه‌تر را انتخاب کنید.

دسترسی با اتوبوس

اگر اتوبوس خط ولی‌عصر–نمازی (یا مسیر پایانه ولی‌عصر–پایانه نمازی) در دسترس باشد، می‌توانید در چهارراه مشیر پیاده شوید. از چهارراه مشیر تا مسجد، فاصله‌ای حدود ۱۶۰۰ متر ذکر شده است؛ مسیری که می‌شود قدم‌زنان رفت یا با تاکسی ادامه داد.

تاکسی (آنلاین یا گذری)

تاکسی‌های آنلاین و تاکسی‌های گذری هم گزینه ساده‌ای هستند؛ کافی است مقصد را خیابان لطفعلی‌خان زند و کوچه نصیرالملک (محله گود عربان) تنظیم کنید تا نزدیک ورودی اصلی پیاده شوید.

دسترسی به مسجد نصیرالملک با تاکسی

خودرو شخصی و پارک کردن

در صورتی که با خودرو شخصی می‌روید، می‌توانید از مسیر خیابان لطفعلی‌خان زند به محله گود عربان نزدیک شوید و در حوالی مسجد پارک کنید. به‌دلیل قرارگیری این مکان در بافت تاریخی، بهتر است زمان کافی برای پیدا کردن جای پارک و کمی پیاده‌روی در نظر گرفته شود.

تاریخچه مسجد نصیرالملک و بانی آن (دوره قاجار)

این بنا از یادگارهای شناخته‌شده دوره قاجار است و نامش را از بانی خود گرفته؛ نصیرالملک لقب میرزا حسن‌علی‌خان (حاکم فارس) بوده که از خاندان سرشناس قوام شیرازی و فرزند قوام‌الملک به شمار می‌آمد. او از طبقه اعیان و اشراف بود و در روایت‌ها به‌عنوان حاکمی خوشنام و عادل شناخته می‌شود که بخشی از املاک خود را به امور خیریه اختصاص داد.

تاریخچه مسجد نصیرالملک و بانی آن در دوره قاجار

در تاریخ‌گذاری ساخت مسجد، دو دسته روایت دیده می‌شود: در یک روایت، آغاز ساخت بنا سال ۱۲۹۳ قمری و پایان آن ۱۳۰۵ قمری ذکر شده است. در روایتی دیگر، از صدور دستور ساخت در ۱۲۵۵ خورشیدی و پایان ساخت و تزیین در ۱۲۶۶ خورشیدی یاد می‌شود؛ یعنی فرایندی که حدود ۱۱ تا ۱۲ سال طول کشیده است. نکته مشترک این روایت‌ها، طولانی بودن دوره ساخت و اهمیت تزیینات است؛ به‌گونه‌ای که بنا در نهایت به یکی از متفاوت‌ترین مساجد تاریخی شیراز تبدیل شد.

نام استادکاران هم در منابع مختلف آمده است: از جمله محمدحسن معمار، میرزا رضا/محمدرضا (در نقش کاشی‌گر یا کاشی‌پز) و همچنین محمدحسینی نقاش شیرازی. درباره شیشه‌های رنگی مشهور آن نیز اشاره شده که طراحی و اجرای آن‌ها چند سال پس از پایان ساخت انجام شده و همین عنصر، امضای بصری مسجد نصیرالملک شده است.

وقف، کارکردهای خیریه و هزینه‌کرد درآمد

مسجد نصیرالملک دارای موقوفه است و بخشی از درآمد آن صرف نگهداری و تعمیرات بنا می‌شود. همچنین در روایت دیگری آمده که درآمد سالانه آن برای اطعام مساکین و برگزاری مجالس مذهبی در ماه‌های محرم و صفر هزینه می‌شود. در کنار این موارد، اشاره شده که نوادگان نصیرالملک نیز درآمد امروز آنرا در امور خیریه به کار می‌گیرند؛ نکته‌ای که پیوند بنا با سنت وقف و خدمت اجتماعی را پررنگ‌تر می‌کند.

ثبت تاریخی و مرمت‌ها

درباره ثبت این بنا در فهرست آثار ملی، شماره ۳۹۶ ذکر شده است؛ اما تاریخ ثبت در روایت‌ها متفاوت آمده: جایی از ۱۱ بهمن ۱۳۴۴ شمسی نام برده شده و در روایتی دیگر، تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۵۸ ذکر شده است.

ثبت تاریخی و مرمت مسجد نصیرالملک شیراز

علاوه بر این، روند مرمت نیز چند مرحله داشته: نخستین مرمت در دوره پهلوی انجام شد و به پوشش کف شبستان غربی مربوط بود و گفته شده تغییر ماهوی در بنا ایجاد نکرد. مرحله بعدی پس از انقلاب اسلامی، از حدود سال ۱۳۷۰ آغاز و تا ۱۳۸۵ ادامه داشته و در ادامه نیز مرمت‌های جزئی با هدف نگهداری مسجد، از محل درآمد وقف و با رعایت استانداردهای بین‌المللی در طول سال ادامه پیدا می‌کند.

معماری مسجد نصیرالملک: کلیات بنا و سازمان فضایی

معماری این بنا بیش از هر چیز بر ظرافت و زیبایی تکیه دارد؛ مجموعه‌ای که با کاشی‌کاری‌ها و مقرنس‌کاری‌های فراوان شناخته می‌شود. این مجموعه شامل بخش‌های اصلی مثل حیاط وسیع با حوض بزرگ در مرکز، دو ایوان روبه‌روی هم، دو شبستان در دو جهت، سردر ورودی و رواق است. در کنار مسجد، امامزاده‌ای با گنبد و صحن نیز قرار دارد و برای هرکدام ورودی‌های مجزا در نظر گرفته شده است.

در توصیف اجزای شاخص، از طاق مروارید در سمت شمال حیاط، شبستان شرقی با هفت ستون سنگی در سمت شرق، گلدسته‌ها در بخش جنوبی و شبستان اصلی در ضلع غربی یاد می‌شود؛ همان‌جایی که پنجره‌های شیشه‌رنگی و ارسی‌ها، معروف‌ترین قاب‌های تصویری را می‌سازند.

بخش‌های دیدنی (از سردر تا شبستان‌ها)

بازدید از مسجد نصیرالملک معمولاً با ورود از سردر آغاز می‌شود؛ جایی که دو در چوبی باشکوه و طاق‌نمای بزرگ با مقرنس‌کاری چشم را می‌گیرد. کاشی‌های هفت‌رنگ این بخش یادآور دیگر مساجد تاریخی ایران است، اما حضور رنگ صورتی از همان ابتدا خودش را نشان می‌دهد؛ رنگی که در این مسجد به یکی از نشانه‌های اصلی هویت بصری تبدیل شده و حتی گفته شده رنگ کاشی‌ها در این بنا طبیعی است.

هشتی آجری و مسیر ورود به صحن

پس از عبور از ورودی، هشتی آجری قرار دارد؛ فضایی کوچک و دنج که شما را از بیرون به حیاط مسجد هدایت می‌کند. در توصیف این بخش گفته شده دید مبهم هشتی، هم فضای درونی را از نگاه غریبه‌ها حفظ می‌کند و هم حس کنجکاوی را بیشتر می‌سازد.

هشتی آجری و مسیر ورود به صحن مسجد نصیرالملک

در همین محدوده، تابلویی کاشی‌کاری‌شده دیده می‌شود که در پایین آن شعر سعدی و نام معمار نقش بسته است؛ شعری که با مضمون «غرض نقشی است کز ما بازماند…» در بخش‌های دیگر هم تکرار می‌شود.

حیاط، حوض و آرامش صحن

با عبور از هشتی، وارد صحن وسیع و دلگشای مسجد می‌شوید؛ حیاطی چهارگوش که دور تا دور آن با کاشی‌های هفت‌رنگ تزیین شده است. حوضی مستطیل‌شکل در مرکز صحن قرار دارد و در توصیف آن، هم به گلدان‌ها و باغچه‌های گل‌کاری‌شده اشاره شده و هم اندازه حوض (حدود ۱۶/۵ در ۴/۵ متر) ذکر شده است.

حیاط، حوض و آرامش صحن مسجد نصیرالملک

همین حیاط، یکی از فضاهای آرامش‌بخش مجموعه است و در عکس‌ها معمولاً با انعکاس بنا در آب حوض شناخته می‌شود.

ایوان‌ها و طاق مروارید

در شمال حیاط، ایوانی قرار دارد که به طاق مروارید یا شاه‌نشین معروف است؛ فضایی با مقرنس‌کاری باشکوه که تورفتگی طاق‌هایش شبیه مروارید در صدف توصیف می‌شود. در این بخش، کاشی‌های هفت‌رنگ جلوه‌ای ویژه دارند و نامگذاری «طاق مروارید» نیز به همین فرم تورفته و شبیه کاسه‌های صدف نسبت داده شده است.

ایوان‌ها و طاق مروارید مسجد نصیرالملک

در جنوب حیاط، ایوان یا طاق‌نمای جنوبی قرار دارد که در برخی توصیف‌ها، هدف آن را قرینه‌سازی با ایوان شمالی دانسته‌اند. از نظر تزئینات، شباهت‌هایی با طاق شمالی دارد و مقرنس‌کاری در آن دیده می‌شود؛ با این تفاوت که وجود گلدسته‌ها در بخش جنوبی، آن را از طاق شمالی متمایز می‌کند. در عین حال، به عدم تقارن در برخی جزئیات نیز اشاره شده است؛ از جمله اینکه اندازه بعضی درهای پیرامونی یکسان نیست و همین، تقارن کامل را کمی به هم می‌زند.

گاوچاه؛ یادگار شیوه‌های قدیمی تأمین آب

در بخش شرقی مجموعه، از «گاوچاه» به‌عنوان یکی از قسمت‌های جالب توجه یاد می‌شود. در گذشته، برای آب‌کشی از چاه، از گاو یا حیوانات دیگر کمک می‌گرفتند و گاوچاه محل نگهداری همان حیوانات بوده است.

گاوچاه؛ یادگار شیوه‌های قدیمی تأمین آب در مسجد نصیرالملک

آب چاه وارد حوضچه می‌شده و سپس از فواره حیاط مسجد فوران می‌کرده؛ تصویری که امروز شاید دور از ذهن باشد، اما بخشی از داستان زندگی روزمره و امکانات آن دوره را نشان می‌دهد.

شبستان غربی (شبستان اصلی)

اگر قرار باشد یک بخش را به‌عنوان قلب تجربه بازدید انتخاب کنیم، شبستان غربی یا همان شبستان اصلی است؛ جایی که بسیاری از بازدیدکنندگان آن را «عروس بنا» می‌دانند. این شبستان در ضلع غربی مسجد قرار دارد و پنجره‌های ارسی با شیشه‌های رنگی، مهم‌ترین عنصر آن هستند؛ همان عنصر مشهور که نور را به رنگین‌کمانی از زرد، آبی، سبز و قرمز تبدیل می‌کند.

شبستان غربی (شبستان اصلی) مسجد نصیرالملک شیراز

در این شبستان، از سقف تا ستون‌ها و پنجره‌ها همه‌چیز برای تماشا طراحی شده است. کاشی‌کاری‌ها پر از نقش گل و بوته و آیه‌هایی با خط ثلث هستند و معماری سقف آن‌قدر چشمگیر است که خیلی‌ها ناخواسته مدت زیادی سرشان را بالا نگه می‌دارند. گفته شده تزیینات شبستان، بی‌ارتباط با مسجد وکیل نیست و در طراحی آن نگاهی به مسجد وکیل هم وجود داشته است.

ستون‌ها، طاق‌ها و محراب

ستون‌های شبستان غربی، در دو ردیف شش‌تایی قرار گرفته‌اند و تعدادشان یادآور دوازده امام دانسته می‌شود. روی این ستون‌ها، نقش‌های مارپیچ توجه زیادی جلب می‌کند و برای بسیاری از گردشگران، یکی از سوژه‌های محبوب عکس است. میان این ستون‌ها، هفت طاق چشمه‌ای قرار دارد که در مجموع به فضا ریتم و نظم می‌دهد.

ستون‌ها، طاق‌ها و محراب مسجد نصیرالملک شیراز

محراب در امتداد همین نظم قرار گرفته و ویژگی مهمش این است که کف آن کمی پایین‌تر از سطح شبستان است و با سنگ مرمر فرش شده است. این اختلاف سطح و جنس سنگ، محراب را از نظر بصری برجسته‌تر می‌کند.

هفت پنجره ارسی و معنای عدد هفت

در ضلع پنجره‌ها، هفت پنجره بزرگ با چهارچوب چوبی و شیشه‌های رنگی دیده می‌شود که طرح‌های گل‌دار دارند. عدد هفت در روایت‌های مرتبط با این شبستان، تمثیلی از «هفت آسمان» یا «هفت درِ بهشت» دانسته شده است. مهم‌تر از معنا، کارکرد این ارسی‌هاست: وقتی نور صبحگاهی از آن‌ها عبور می‌کند، فضا را به صحنه‌ای از رنگ‌های شناور تبدیل می‌سازد.

هفت پنجره ارسی در مسجد نصیرالملک شیراز

فرش‌های رنگی و جشن رنگ روی کف شبستان

کف شبستان با فرش‌های رنگی پوشیده شده است و وقتی نور پنجره‌ها روی فرش می‌افتد، «جشن رنگ» شکل می‌گیرد. با این حال، نظرهای متفاوتی هم وجود دارد و بعضی‌ها تصور می‌کنند اگر فرش نبود، بازی رنگ‌ها شاید حتی واضح‌تر دیده می‌شد. در هر صورت، همین ترکیب نور، فرش و کاشی است که شبستان غربی را به مهم‌ترین قاب دیداری مسجد تبدیل کرده است.

فرش‌های رنگی مسجد نصیرالملک شیراز و جشن رنگ روی کف شبستان

شیشه‌های قدیمی، مرمت و یک نکته غیرمنتظره در کاشی‌ها

درباره شیشه‌های رنگی گفته می‌شود همه این شیشه‌ها قدیمی هستند و حتی در مرمت آن‌ها نیز از شیشه‌های قدیمی خانه‌های دیگر استفاده شده است. همچنین اشاره شده در تصویر کاشی‌ها، نقش کلیسا هم دیده می‌شود؛ موضوعی که آن را به فضای خاص دوره قاجار نسبت داده‌اند. از سوی دیگر، برخی پژوهشگران معماری، به دلیل تزئینات گسترده و تشابه‌هایی با کلیساها و کنیسه‌ها، نقدهایی درباره نسبت این سبک با روح مسجدسازی در اسلام مطرح کرده‌اند؛ نقدهایی که نشان می‌دهد این بنا، هم از نظر زیبایی و هم از نظر بحث‌های نظری معماری، بنایی قابل تأمل است.

شیشه‌های قدیمی، مرمت در مسجد نصیرالملک شیراز

شبستان شرقی (زمستانی) و موزه اوقاف

در کنار شبستان اصلی، شبستان شرقی قرار دارد که از آن به‌عنوان شبستان زمستانی یاد می‌شود؛ فضایی که برای فصل‌های سرد مناسب‌تر بوده است. در توصیف معماری این بخش، به سقفی با کاشی‌های کوچک، هشت طاق‌نما و همچنین محراب کاشی‌کاری‌شده و سقف مقرنس اشاره شده است؛ ترکیبی که حس گرم‌تر و صمیمی‌تری نسبت به شبستان غربی ایجاد می‌کند.

یکی از نکات برجسته این شبستان، کاربری موزه اوقاف است؛ جایی که آثار تاریخی و فرهنگی ارزشمند به نمایش گذاشته می‌شود. همچنین ذکر شده پشت شبستان شرقی به گاوچاه راه دارد و از این نظر، پیوند فضایی میان بخش‌های مختلف مجموعه را بهتر می‌توان دید. در سر در این شبستان نیز شعری از سعدی آمده که با عبارت «غرض نقشی است کز ما باز ماند» شناخته می‌شود.

چرا به آن «مسجد صورتی» می‌گویند؟ (کاشی‌کاری و رنگ غالب)

نام «مسجد صورتی» از دل همین معماری و رنگ‌ها بیرون آمده است. در بخش‌های مختلف، کاشی‌کاری‌های صورتی‌رنگ سهم بزرگی دارند و همین باعث شده رنگ صورتی در فضا غالب شود. در کنار کاشی‌ها، شیشه‌های رنگی هم به این حس رنگین کمک می‌کنند و این مکان را با نام‌هایی مثل «مسجد رنگ‌ها»، «مسجد رنگین‌کمان» و حتی «مسجد کالئوسوسکوپ» هم می‌شناسند.

مسجد نصیرالملک ملقب به مسجد رنگین کمان

ترکیب کاشی‌های هفت‌رنگ با حضور پررنگ صورتی، در سردر، ایوان‌ها و جزئیات تزئینی دیده می‌شود و همین تفاوت است که باعث شده بسیاری، این مسجد را متفاوت از دیگر مساجد تاریخی ایران بدانند.

قوانین و آداب بازدید (پوشش، عکاسی، احترام به فضای مذهبی)

مسجد نصیرالملک، در کنار کارکرد گردشگری، همچنان یک فضای مذهبی است و همین باعث می‌شود آداب حضور در آن اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. در تجربه برخی بازدیدکنندگان، اشاره شده که خادمان مسجد نسبت به رعایت حرمت مکان حساس هستند و موارد لازم را تذکر می‌دهند. این تذکرها برای حفظ شأن فضاست و معمولاً اگر همکاری عمومی بیشتر باشد، تجربه بازدید هم آرام‌تر و بهتر پیش می‌رود.

قوانین و آداب بازدید از مسجد نصیرالملک شیراز حین عکاسی و احترام به فضای مذهبی

از نظر عکاسی، این مسجد یکی از محبوب‌ترین سوژه‌هاست؛ با این حال، بهتر است عکاسی طوری انجام شود که مزاحمتی برای دیگران ایجاد نکند و فضای عبادی تحت‌الشعاع قرار نگیرد. درباره پوشش هم پرسش‌هایی مثل «آیا چادر اجباری است؟» مطرح می‌شود؛ اما آنچه در تجربه‌های ثبت‌شده پررنگ است، همان رعایت چارچوب‌های فرهنگی و احترام به محیط مسجد است.

جاهای دیدنی نزدیک

یکی از مزیت‌های بزرگ مسجد نصیرالملک این است که در محدوده‌ای قرار دارد که چندین مقصد مهم گردشگری و زیارتی شیراز در آن جمع شده‌اند. بنابراین می‌توانید برنامه بازدید را به‌صورت یک مسیر پیاده یا نیم‌روزه ببندید و در همان حوالی چند تجربه متفاوت داشته باشید؛ از بازارگردی گرفته تا زیارت و دیدن باغ و عمارت‌های تاریخی.

جاذبه‌های نزدیک

در اطراف مسجد، از مکان‌هایی مثل شاهچراغ، نارنجستان قوام، مدرسه خان، حمام وکیل، ارگ کریم‌خان، خانه زینت‌الملک و بازار وکیل نام برده می‌شود. همچنین در یک مسیر پیشنهادی مشخص گفته شده اگر اهل پیاده‌روی باشید، با حدود یک ربع پیاده‌روی به بازار وکیل می‌رسید؛ بازاری که فاصله‌اش حدود ۱۳۰۰ متر ذکر شده و می‌تواند چند ساعت شما را سرگرم کند. بعد از آن هم می‌شود در همان حوالی به شاهچراغ سر زد.

جاذبه های دیدنی معروف اطراف مسجد نصیرالملک شیراز

یک برنامه پیشنهادی نیم‌روز در بافت تاریخی

برای کسانی که دوست دارند همان روز چند جای نزدیک را ببینند، یک چینش ساده و کاربردی این است: اول صبح بازدید از مسجد نصیرالملک (به‌خصوص برای عکاسی در ساعت‌های طلایی)، سپس حرکت به سمت بازار وکیل برای گشت‌وگذار و خرید، و در ادامه رفتن به شاهچراغ برای زیارت. در همین محدوده، نارنجستان قوام هم به‌عنوان باغی با عطر بهارنارنج و معماری دل‌انگیز مطرح شده و می‌تواند تکمیل‌کننده فضای تاریخی این مسیر باشد.

بازدید نیم روزه از مسجد نصیرالملک شیراز و عکاسی در مسجد صورتی

رستوران‌ها و کافه‌های نزدیک + پیشنهاد کوتاه برای استراحت

در کوچه‌ها و خیابان‌های اطراف مسجد نصیرالملک، رستوران‌های شیراز با فضاهای سنتی و مدرن دیده می‌شوند؛ از غذاهای سنتی تا گزینه‌های متنوع‌تر. در توصیف این محدوده، به تجربه غذا خوردن در فضاهای سنتی (گاهی با موسیقی زنده) در کنار رستوران‌هایی با دکور مدرن اشاره شده است. اگر برنامه‌تان را صبح شروع کنید، بعد از بازدید و عکاسی می‌توانید برای استراحت و غذا، سراغ یکی از همین رستوران‌ها در اطراف بافت تاریخی بروید.

سؤالات متداول

بهترین زمان بازدید مسجد نصیرالملک برای عکاسی چه ساعتی است؟

بازه ۷ تا ۱۰ صبح به‌عنوان زمان طلایی معرفی می‌شود؛ چون نور خورشید از شیشه‌های رنگی عبور می‌کند و فضا معمولاً خلوت‌تر است. همچنین گفته شده قبل از ساعت ۱۰ نتیجه بهتری می‌دهد.

مسجد نصیرالملک جمعه‌ها باز است یا نه؟

در برخی توضیحات آمده جمعه‌ها هم باز است، اما در تجربه‌های ثبت‌شده نظر متفاوتی وجود دارد و اشاره شده جمعه‌ها باز نیست. برای جلوگیری از خطا، بهتر است وضعیت همان روز را بررسی کنید.

ساعت بازدید مسجد نصیرالملک در فصل‌های مختلف چگونه است؟

برای بهار و تابستان ساعت ۷:۳۰ تا ۱۹:۰۰ ذکر شده و برای پاییز و زمستان ۷:۰۰ تا ۱۷:۵۰. همچنین یادآوری شده در روزهای شهادت و تعطیلات رسمی امکان بازدید وجود ندارد.

قیمت بلیط مسجد نصیرالملک چقدر است؟

نمونه‌هایی از قیمت در سال‌های مختلف ذکر شده است؛ از جمله ۳۰۰۰ تومان برای سال ۱۳۹۸ و ۳۰,۰۰۰ تومان با تاریخ ۱۴۰۳/۴/۲۸. به همین دلیل بهتر است قیمت روز را نزدیک زمان بازدید بررسی کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *