عمارت شاپوری شیراز: آدرس ساعات بازدید و قیمت بلیط + تاریخچه
یکی از شاخصترین باغعمارتهای دوره پهلوی اول در بافت مرکزی شهر، عمارت شاپوری شیراز است که در محله قدیمی انوری و در تقاطع خیابان اهلی قرار دارد. این خانه تاریخی دوطبقه با زیربنای ۸۴۰ مترمربع در باغی به وسعت ۴۶۳۵ مترمربع ساخته شده و نمونهای برجسته از تلفیق معماری ایرانی و اروپایی به شمار میآید. ساخت بنا در سالهای ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ انجام شد و در سال ۱۳۷۸ توسط سازمان میراث فرهنگی فارس خریداری و به ثبت میراث ملی رسید. در این راهنما، اطلاعات کاربردی بازدید، مسیر دسترسی، ساعات و هزینه ورودی، تاریخچه، معماری و بخشهای دیدنی خانه شاپوری شیراز یکجا جمع شده است.
معرفی خانه شاپوری در یک نگاه
یکی از زیباترین خانههای تاریخی ایران و از دیدنیهای شناختهشده استان فارس، خانه شاپوری شیرازاست؛ جایی که باغ سرسبز و بنای دوطبقهاش در کنار هم چشماندازی متفاوت میسازند. این باغعمارت در مرکز شهر، نزدیک خیابان کریمخان زند قرار گرفته و بهخاطر معماری تلفیقی ایرانی و اروپایی، از نمونههای شاخص دوره پهلوی اول به حساب میآید.
کاربری امروز مجموعه عمومی است و بخشهایی از آن به کافیشاپ و رستوران تبدیل شدهاند؛ به همین دلیل، هم برای بازدید معماری و هم برای وقتگذرانی در فضای تاریخی و باغی گزینه محبوبی محسوب میشود. برای برنامهریزی، معمولاً ۱ تا ۲ ساعت زمان بازدید در نظر گرفته میشود.
عمارت شاپوری کجاست؟ آدرس دقیق و لوکیشن روی نقشه
اگر دنبال آدرس عمارت شاپوری هستید، این بنا در بافت مرکزی شیراز و در محله قدیمی انوری قرار دارد. موقعیت آن باعث شده دسترسی به مجموعه، چه با وسایل نقلیه عمومی و چه با تاکسی، ساده باشد و بسیاری از جاذبههای مهم شهر در اطرافش قرار بگیرند.
آدرس: شیراز، خیابان کریمخان زند، خیابان انوری، تقاطع خیابان اهلی، عمارت فرهنگی تاریخی شاپوری (بلوار زندیه، خیابان انوری نیز بهعنوان نشانی رایج ذکر میشود).
پیشنهاد رسانهای: بهترین جای قرار دادن یک تصویر اصلی، همین بخش آدرس است؛ یک عکس نمای کلی عمارت در کنار تصویر باغ یا حوض پنجپر، به تصمیمگیری برای بازدید کمک زیادی میکند.
مسیر رفتن (مترو، اتوبوس، تاکسی، خودروی شخصی)
مسیر رفتن به خانه شاپوری شیراز از چند راه اصلی امکانپذیر است. چون عمارت در محدوده مرکزی شهر و حوالی خیابان کریمخان زند قرار دارد، انتخاب وسیله نقلیه بیشتر به سبک سفر و ترجیح شخصی برمیگردد. در ادامه، مسیرها بهصورت مرحلهای توضیح داده شدهاند تا رسیدن به مجموعه بدون سردرگمی انجام شود.
رفتن با مترو
یکی از راههای شناختهشده برای رسیدن به عمارت، استفاده از مترو شیراز است. نزدیکترین ایستگاه مترو به این مجموعه ایستگاه زندیه معرفی میشود. پس از پیاده شدن در ایستگاه زندیه، مسیر پیادهروی کوتاهی تا محله انوری پیش رو است.
راه معمول این است که از خیابان توحید به سمت انوری حرکت شود و حدود ۵۰۰ متر پیادهروی انجام بگیرد تا به محدوده عمارت برسید.
رفتن با اتوبوس
اگر اتوبوس را ترجیح میدهید، میتوان از خط پایانه ولیعصر تا پایانه نمازی استفاده کرد. نقطه پیاده شدن رایج در این مسیر ایستگاه چهارراه زند است و سپس با کمی پیادهروی از طریق خیابان انوری به عمارت میرسید. در مقایسه با مسیر مترو، این روش میتواند پیادهروی کمتری داشته باشد.
رفتن با تاکسی (اینترنتی/خطی)
برای رفتن با تاکسی، معمولاً کافی است مقصد را «عمارت شاپوری در خیابان انوری» اعلام کنید. چون خیابان انوری در محدوده مرکزی شهر قرار دارد، مسیر برای اغلب رانندهها آشناست و رسیدن به تقاطع اهلی معمولاً بدون نیاز به توضیح اضافه انجام میشود.
دسترسی با خودروی شخصی (راهنمای محلهای)
با خودروی شخصی هم میتوان به محله انوری رسید و سپس با کمک تابلوهای هدایتکننده یا پرسوجو از محلیها به عمارت رسید. چون مجموعه در منطقه مرکزی قرار دارد، بهتر است برای پیدا کردن ورودی و مسیر نهایی، به نشانی «خیابان انوری، تقاطع اهلی» توجه شود.
ساعات بازدید عمارت شاپوری و هزینه ورودی (بههمراه نکته ورود برای کافه/رستوران)
ساعات بازدید عمارت شاپوری معمولاً بهصورت یکسره اعلام میشود و همین موضوع باعث شده بازدید در ساعات مختلف روز امکانپذیر باشد؛ از صبح زود برای قدمزدن در باغ تا شب برای دیدن جلوه نورپردازی.
ساعت کاری: همهروزه از ساعت ۸ صبح تا ۱۱ شب (۲۳).
قیمت بلیط/ورودی
درباره قیمت بلیط عمارت شاپوری در اطلاعات رایج، ورودی برای گردشگران ایرانی و خارجی متفاوت ذکر شده است. رقمهایی که برای ورودی آمده عبارتاند از:
- ورودی برای گردشگران ایرانی: ۲,۰۰۰ تومان
- ورودی برای گردشگران خارجی: ۵,۰۰۰ تومان
یک نکته کاربردی هم وجود دارد: اگر هدف استفاده از منوی کافیشاپ یا رستوران مجموعه باشد، معمولاً نیازی به پرداخت مبلغ ورودی مطرح نمیشود.
یادآوری: در برخی نوشتهها، برای سال ۱۴۰۴ رقم ۲۰ هزار تومان بهعنوان هزینه بازدید هم دیده میشود. برای جلوگیری از دوبارهکاری در زمان ورود، بهتر است قبل از مراجعه، مبلغ روز را از مجموعه استعلام کنید.
بهترین زمان بازدید (بهار/پاییز، روز/شب و نورپردازی)
زمان بازدید در تجربه شما از عمارت شاپوری نقش مهمی دارد؛ هم از نظر حالوهوای باغ و هم از نظر نور مناسب برای تماشا و عکاسی. باغ این مجموعه در فصلهای معتدل، پرطرفدارتر است و بهخصوص وقتی با عطر نارنج و گلکاریهای اطراف حوض همراه میشود، فضای متفاوتی میسازد.
بهترین فصل: اردیبهشت و بهار
برای دیدن شیراز در یکی از بهترین حالتها، معمولاً اردیبهشت پیشنهاد میشود؛ فصلی که شکوفههای نارنج و هوای دلانگیز شهر، تجربه بازدید را جذابتر میکند. البته باید در نظر داشت که بهار، بهویژه اردیبهشت، از شلوغترین فصلهای گردشگری شیراز هم هست.
گزینه آرامتر: پاییز (مهر و اوایل آبان)
اگر فضای خلوتتر و آرامتری مدنظر باشد، پاییز بهخصوص مهر و اوایل آبان انتخاب مناسبی است. رنگهای گرم پاییزی در کنار معماری کلاسیک بنا، ترکیب چشمنوازی ایجاد میکند و قدمزدن در باغ حالوهوای دیگری دارد.
روز یا شب؟ (غروب و جلوه نورپردازی)
ساعات عصر، بهویژه حوالی غروب، از زمانهای محبوب برای بازدید است؛ چون نور ملایمتر میشود و فضای باغ دلچسبتر به نظر میرسد. از طرف دیگر، شبها با نورپردازی، عمارت جلوهای متفاوت پیدا میکند و برای ثبت قابهای چشمگیر از نما و ستونها، زمان جذابی است.
تاریخچه (سازنده، دوره، ثبت ملی)
عمارت شاپوری از یادگارهای دوره پهلوی اول است و ساخت آن در بازه ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ هجری شمسی انجام شده است. این پروژه به سفارش عبدالصاحب شاپوری، از تجار بزرگ و متمول شیراز، شکل گرفت و طراحی و اجرای آن را استاد ابوالقاسم مهندسی بر عهده داشت. ساخت بنا حدود پنج سال طول کشید و نتیجه آن عمارتی شد که هم به معماری ایرانی وفادار است و هم نشانههایی از زیباییشناسی اروپایی را در خود دارد.
در روایتهای مربوط به مالک بنا، از فعالیتهای تجاری عبدالصاحب شاپوری مانند صادرات فرش و محصولات کشاورزی نیز یاد میشود. این عمارت تا سالهای مصادف با دهه ۷۰ شمسی محل سکونت خانواده شاپوری بود؛ بعد از آن مدتی متروکه ماند تا اینکه در سال ۱۳۷۸ توسط سازمان میراث فرهنگی فارس خریداری شد. در همین دوره، مرمت و بازسازی انجام شد و بنا در فهرست آثار ملی قرار گرفت. همچنین تاریخ ثبت ملی آن به مهر ۱۳۷۹ هم نسبت داده شده و در برخی اطلاعات، ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۷۸۱ ذکر شده است.
معماری و بخشهای دیدنی (باغ، حوض پنجپر، بالکن و ستونها، راهپله مرکزی، تزیینات)
شهرت اصلی عمارت شاپوری شیراز فقط به «قدیمی بودن» آن محدود نمیشود؛ این بنا از نخستین نمونههای معماری آزاد در شیراز معرفی میشود؛ سبکی که در آن، بنا بهجای محصور بودن در گوشه حیاط، آزادانه در وسط باغ قرار میگیرد. در کنار این ایده، مجموعهای از نوآوریها و جزئیات هنری باعث شده معماری خانه شاپوری، برای علاقهمندان معماری و عکاسی جذاب باشد.
ابعاد و کلیات بنا
ساختمان اصلی دوطبقه است و زیربنای آن ۸۴۰ مترمربع ذکر شده؛ باغ اصلی هم ۴۶۳۵ مترمربع وسعت دارد. در برخی توصیفها، به مجموعهای با مساحت ۵۳۲۴ مترمربع اشاره میشود که علاوه بر باغ و عمارت اصلی، بخشهایی مانند عمارت اندرونی و حیاط و عمارت ورودی را هم شامل میشود؛ ضمن اینکه ذکر میشود همه بخشها در مالکیت یکپارچه قرار نگرفته و فقط بخشی از باغ و عمارت اصلی به سازمان میراث فرهنگی فارس واگذار شده است.
ورودی متفاوت: چرخش ۹۰ درجهای در ضلع شمالی
یکی از ویژگیهای شاخص بنا این است که دسترسی اصلی از محور روبهرو انجام نمیشود. برای ورود، باید در ضلع شمالی یک چرخش ۹۰ درجه داشت و از مسیر کناری به ورودی رسید. همین جزئیات ساده، تجربه ورود را متفاوت میکند و نگاه را به پلان و مسیرهای باغ حساستر میسازد.
راهپله مرکزی (قانونشکنی جذاب در خانهای با حالوهوای قاجاری)
در میانه ساختمان، راهپله قرار گرفته؛ عنصری که در بسیاری از بناهای همدوره کمتر دیده میشده و همین موضوع، آن را به یکی از طرحهای متمایز عمارت شاپوری تبدیل کرده است. در توصیفهای مربوط به داخل بنا، از راهپله دوسویه هم یاد میشود که درست در مرکز خانه قرار گرفته است.
اتاقها با کاربری مشخص
در این بنا اتاقهای متعددی وجود دارد و برای هر اتاق عملکرد خاص در نظر گرفته شده است. این نگاه، در برابر سنت «چندمنظوره بودن اتاقها» قرار میگیرد؛ یعنی اتاقها صرفاً فضای خالی تغییرکاربریپذیر نبودهاند و هرکدام کارکرد مشخصی پیدا کردهاند.
بالکن و ۱۴ ستون؛ ترکیب ایرانی-اروپایی در نما
وجود بالکن از ویژگیهایی است که برای معماری ایرانی «غیرمتعارف» دانسته شده و در این بنا بهصورت جدی به کار رفته است. در گرداگرد بالکن، ۱۴ ستون به قرینگی قرار گرفتهاند و تزئیناتشان هویت شاخصی به این فضا میدهد. همچنین از بهارخواب بهعنوان محل استراحت تابستانی یاد میشود که آن هم دارای بالکن و ستونهای بالکن اصلی است.
قرینگی در معابر باغ، اما نه در درختان
در باغ عمارت شاپوری، مسیرها و معابر از الگوی قرینه پیروی میکنند؛ اما نوع درختان و نحوه قرارگیری آنها قرینه نیست. بهعبارت دیگر، ممکن است در یک سمت کاج یا سرو دیده شود و در سمت مقابل همان گونه تکرار نشده باشد. این ترکیبِ «نظم در مسیرها» و «تنوع در کاشت»، از ویژگیهای خاص باغ معرفی میشود.
حوض پنجپر و مسیر مارپیچ اطراف آن
در مرکز باغ، یک حوض پنجپر قرار دارد؛ طرحی متفاوت نسبت به حوضهای مستطیلی رایج در بسیاری از باغهای سنتی. مسیر ارتباطی از ورودی به سمت عمارت، با راهی مارپیچ در اطراف حوض شکل میگیرد. لبههای حوض از سنگ گندمک ساخته شده و داخل حوض با رنگ آبی رنگآمیزی شده است. گلکاری اطراف حوض و حضور گلدانهای شمعدانی و رز هم در توصیفها بهعنوان عامل جذابیت بیشتر این فضا آمده است.
تزیینات و جزئیات هنری (گچبری، کاشیکاری، ارسی و سقف نقاشیشده)
نمای بیرونی با گچبریها و تزیینات رنگارنگ شناخته میشود و در نگاه نزدیکتر، کاشیکاریهای هفترنگ و نقشهایی با الهام از طرحهای هخامنشی هم دیده میشود. در توصیف پیشانی ایوان طبقه دوم، از گچبریهای چشمگیر و کاشیکاری با طرحی شبیه فروهر و رنگهایی مانند لاجوردی، قرمز، قهوهای و سفید یاد میشود. در برخی توضیحات هم اشاره میشود که در نمای غربی، ستونهای مدور و منقوش گچی و کاشیکاریهای طرح هخامنشی در پیشانی ایوان فوقانی قابل مشاهده است.
در طبقه دوم، اتاقهایی تو در تو و پنجرههای ارسیشکل و سقفهای نقاشیشده هم ذکر شدهاند که فضا را دلنشینتر میکنند. در کنار اینها، از منبتکاری دربهای چوبی و جزئیات هنری در و دیوارها نیز نام برده میشود.
درختان و پوشش گیاهی باغ
در میان گونههای درختی باغ شاپوری، از سرو، کاج، چنار، افرا، انجیر، انار، نارنج و خرما یاد میشود. ترکیب این درختها با گلهای رز و شمعدانی، فضای باغ را آذین میکند و در فصل بهار، همراه با عطر نارنج، تجربه قدمزدن را جذابتر میسازد.
کافه و رستوران عمارت شاپوری: تجربه، سطح قیمت، نکات قبل از رفتن
یکی از دلایل محبوبیت خانه شاپوری شیراز این است که امکان صرف غذا و نوشیدنی در فضایی تاریخی فراهم شده است. کافیشاپ و رستوران مجموعه بهعنوان فضایی دنج و خوشمنظره معرفی میشوند و بعضی وقتها موسیقی سنتی ایرانی و حتی اجرای زنده هم برای کاملتر شدن حالوهوای مجموعه ذکر میشود.
فضا و حالوهوای رستوران
رستوران در ایوان جنوبی بنا قرار دارد و در توصیف فضا، از عناصری مثل فرشهای دستبافت و میزهای چوبی سنتی نام برده میشود که حس نوستالژیک ایجاد میکنند. نشستن در حیاط و تماشای باغ و عمارت، برای بسیاری بخش مهم تجربه این مکان است.
منوی کلی: غذاهای ایرانی و نوشیدنیها
در رستوران، غذاهای سنتی ایرانی و محلی مثل دیزی (دیزی سنگی)، انواع کبابها و لاپلویی گوشت ذکر شدهاند. در بخش کافیشاپ هم به منویی از نوشیدنیهای گرم و سرد، دسرها، بستنی و نوشیدنیهای خنک تابستانی و همچنین قهوه اشاره میشود.
سطح قیمت و یک نکته کاربردی
درباره قیمت، معمولاً گفته میشود هزینه منو ممکن است کمی بالاتر از میانگین باشد؛ با این حال، تجربه حضور در یک فضای تاریخی و تماشای معماری و باغ برای بسیاری ارزشمند است. همچنین همانطور که در بخش ورودی گفته شد، اگر هدف استفاده از کافه یا رستوران باشد، معمولاً نیازی به پرداخت ورودی جداگانه مطرح نمیشود.
جاهای دیدنی نزدیک عمارت شاپوری (پیشنهاد مسیر پیادهروی/نیمروزه)
قرار گرفتن عمارت در مرکز شهر و نزدیک خیابان کریمخان زند، این امکان را میدهد که بازدید از چند جای مهم شیراز در یک برنامه پیادهروی یا نیمروزه کنار هم قرار بگیرد. در اطراف این عمارت، چند جاذبه شاخص وجود دارد که با فاصلههای کوتاه قابل دسترسی هستند.
پیشنهاد مسیر پیادهروی
- ارگ کریمخانی: با فاصلهای کمتر از ۱۵ دقیقه پیادهروی.
- بازار وکیل: حدود ۲۰ دقیقه پیادهروی تا فضای سنتی بازار برای خرید صنایعدستی، ادویهجات، فرش و سوغات.
- حمام وکیل: در نزدیکی بازار وکیل؛ بنایی ارزشمند که معماری دوره زندیه را نشان میدهد و بهصورت موزه درآمده است.
- یک خانه تاریخی نزدیک (موزه هنرهای تجسمی): کمتر از ۱۰ دقیقه با عمارت فاصله دارد و بهعنوان موزه هنرهای تجسمی فعالیت میکند.
هتلهای نزدیک عمارت شاپوری برای اقامت
اگر هدف این باشد که در محدوده مرکزی شیراز و نزدیک خانه شاپوری اقامت انجام شود، چند هتل با فاصله پیاده کوتاه معرفی شدهاند. این گزینهها بیشتر در گروه هتلهای ۲ و ۳ ستاره قرار دارند و برای کسانی که میخواهند رفتوآمدشان به اطراف کریمخان زند راحت باشد، انتخابهای قابل بررسی هستند.
- هتل پارسیان (۲ ستاره): حدود ۸ دقیقه پیادهروی؛ امکاناتی مثل اینترنت رایگان، صبحانه و اتاقهای تمیز. آدرس: خیابان انوری، کوچه ۱۸.
- هتل آریانا (۲ ستاره): حدود ۶ دقیقه تا عمارت؛ امکاناتی مانند سیستم تهویه، پارکینگ و پذیرش ۲۴ ساعته. آدرس: خیابان انوری.
- هتل کوثر (۲ ستاره): حدود ۵ دقیقه پیاده؛ دسترسی آسان به خیابان کریمخان و فضای آرام. آدرس: خیابان رودکی.
- هتل ارگ (۳ ستاره): حدود ۱۰ دقیقه پیاده؛ خدماتی مثل رستوران، اینترنت رایگان و اتاقهای خانوادگی. آدرس: خیابان لطفعلیخان زند.
جدول خلاصه اطلاعات کلیدی
برای جمعبندی سریع، اطلاعات مهم بازدید در جدول زیر یکجا آمده است. این جدول برای برنامهریزی سفر و مقایسه گزینهها کاربردی است.
| عنوان | جزئیات |
| نام | عمارت شاپوری شیراز (خانه شاپوری) |
| موقعیت | شیراز، خیابان کریمخان زند، خیابان انوری، تقاطع اهلی (محله انوری) |
| دوره | پهلوی اول |
| سالهای ساخت | ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ |
| زیربنا / باغ | ۸۴۰ مترمربع / ۴۶۳۵ مترمربع |
| ساعات بازدید | ۸ تا ۲۳ (همهروزه) |
| ورودی | برای ایرانی و خارجی متفاوت؛ در برخی اطلاعات ۲,۰۰۰ و ۵,۰۰۰ تومان ذکر شده (در صورت استفاده از کافه/رستوران معمولاً ورودی جدا لازم نیست) |
| کاربری امروز | بازدید عمومی + کافیشاپ و رستوران + نمایشگاه آثار فرهنگی/هنری و صنایعدستی |
| نزدیکترین مترو | ایستگاه زندیه + مسیر پیاده از خیابان توحید به انوری |
سوالات متداول
در پایان، چند پرسش پرتکرار که معمولاً هنگام برنامهریزی بازدید مطرح میشود، بهصورت کوتاه پاسخ داده شده است.
عمارت شاپوری کجاست؟
در شیراز، خیابان کریمخان زند، خیابان انوری، تقاطع اهلی (محله قدیمی انوری) قرار دارد.
دسترسی به عمارت شاپوری چگونه است؟
با مترو (ایستگاه زندیه و سپس پیادهروی از توحید به انوری)، با اتوبوس (خط پایانه ولیعصر–پایانه نمازی و پیاده شدن در چهارراه زند) و با تاکسی امکانپذیر است.
ساعات بازدید عمارت شاپوری چیست؟
عمارت شاپوری معمولاً از ساعت ۸ صبح تا ۱۱ شب بهصورت یکسره باز است.