باغ نظر شیراز (موزه پارس)؛ آدرس، ساعت بازدید و قیمت بلیت

یکی از شناخته‌شده‌ترین یادگارهای دوره زندیه در بافت تاریخی شهر، باغ نظر شیراز است؛ باغی که امروز با نام‌های «موزه پارس شیراز» و «عمارت کلاه‌فرنگی» نیز شناخته می‌شود و هسته اصلی آن را کوشکی هشت‌ضلعی تشکیل می‌دهد. این مجموعه با ثبت ملی به شماره ۲۴۴ (۱۵ آذر ۱۳۱۴) و با نقشی که از سال ۱۳۱۵ خورشیدی به‌عنوان موزه یافته، پیوندی کم‌نظیر میان فضای سبز ایرانی، معماری زندیه و گنجینه‌ای از آثار پیش از تاریخ تا دوره معاصر ایجاد کرده است. در این راهنما، آدرس باغ نظر شیراز، ساعت بازدید، قیمت بلیت و جزئیات دیدنی‌های داخل و موزه، یک‌جا و کاربردی جمع‌آوری شده است

باغ نظر شیراز (موزه پارس) شیراز

اطلاعات سریع (آدرس، ساعت، قیمت بلیت)

برای برنامه‌ریزی دقیق در سفر، داشتن چند داده کلیدی درباره موزه پارس شیراز کمک می‌کند زمان خود را در مرکز شهر بهتر مدیریت کنید. باغ نظر در موقعیتی مرکزی قرار دارد و به‌دلیل نزدیکی به مجموعه زندیه، معمولاً در برنامه‌های نیم‌روزۀ بازدید از شیراز جا می‌گیرد. در ادامه، مهم‌ترین اطلاعات بازدید به‌صورت خلاصه آمده است.

باغ نظر شیراز کجاست؟
  • نام‌های رایج: باغ نظر شیراز، موزه پارس شیراز، عمارت کلاه‌فرنگی
  • آدرس: استان فارس، شهر شیراز، میدان شهدا، خیابان زند، روبه‌روی ارگ کریمخانی
  • مدت زمان پیشنهادی بازدید: ۱ تا ۲ ساعت
  • ساعت بازدید (فصلی): شش‌ماه اول سال ۸:۳۰ تا ۱۸:۰۰ | شش‌ماه دوم سال ۸:۰۰ تا ۱۷:۳۰
  • ساعت بازدید (روایت دیگر): نیمه اول سال ۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ | نیمه دوم سال ۷:۳۰ تا ۱۸:۰۰
  • هزینه بلیت (اعلام‌شده): اتباع ایرانی ۴,۰۰۰ تومان | اتباع خارجی ۳۰,۰۰۰ تومان
  • روزهای فعالیت: در تمام روزهای هفته، حتی ایام تعطیل

باغ نظر شیراز کجاست؟ (نقشه و لوکیشن دقیق)

باغ نظر در قلب شهر شیراز و در یکی از مهم‌ترین محدوده‌های تاریخی واقع شده است؛ موقعیتی که باعث می‌شود دسترسی به آن آسان باشد و بتوان هم‌زمان از چند جاذبه شاخص اطراف نیز دیدن کرد. این مجموعه در خیابان زند و نزدیک میدان شهدا قرار گرفته و روبه‌روی ارگ کریمخانی شناخته می‌شود.

باغ نظر شیراز کجاست؟ روی نقشه

به‌دلیل همین موقعیت مرکزی، فاصله باغ نظر تا بخش‌های اصلی مرکز شهر و میدان شهرداری تنها چند دقیقه است. اگر برنامه بازدید شما بر محور آثار زندیه می‌چرخد، این نقطه می‌تواند یکی از بهترین آغازگاه‌ها باشد؛ چون در همان محدوده، بناهایی با حال‌وهوای مشترک تاریخی و معماری دیده می‌شود.

معرفی باغ نظر و موزه پارس؛ چرا باید بازدید کنید؟

باغ نظر شیراز ترکیبی از «آرامش یک باغ ایرانی» و «تماشای تاریخ در قالب موزه» است. فضای سرسبز، درختان قدبرافراشته و گذرگاه‌های باغ، فرصتی برای مکث و نفس تازه کردن در میان شلوغی خیابان زند فراهم می‌کند؛ در عین حال، عمارت مرکزی، شما را وارد دنیایی از تزیینات زندیه و گنجینه‌های تاریخی می‌کند.

آرامش یک باغ ایرانی در باغ نظر و موزه پارس

در میانه این باغ، موزه‌ای برپاست که به‌عنوان قدیمی‌ترین موزه استان فارس شناخته می‌شود. ساختمان موزه همان عمارت هشت‌ضلعی است که در روزگار کریم‌خان زند، برای پذیرایی از مهمانان ویژه، سفیران خارجی و برگزاری مراسم رسمی و اعیاد مختلف ساخته شد. همین کاربری تشریفاتی، در کنار تزیینات چشمگیر بنا، باعث شده حتی پیش از ورود به سالن‌های موزه، خودِ معماری به‌تنهایی ارزش بازدید داشته باشد.

نکته جذاب دیگر این است که باغ نظر تنها به یک بنا محدود نیست؛ مقبره کریم‌خان زند نیز در همین مجموعه قرار دارد و از نظر تاریخی، یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازدید محسوب می‌شود.

تاریخچه عمارت کلاه فرنگی از زندیه تا امروز

باغ نظر را بیشتر به‌عنوان یادگاری برجسته از دوره زندیه می‌شناسند؛ مجموعه‌ای که در قرن هجدهم میلادی و به دستور کریم‌خان زند سامان گرفت و به فضایی رسمی برای حکومت تبدیل شد. در روایت‌هایی آمده است که این باغ از پیش از دوران زندیه شکل گرفته بود، اما در زمان کریم‌خان، سامان‌دهی، حصارکشی، درخت‌کاری، خیابان‌کشی و ساخت بنای مرکزی آن انجام شد؛ به همین دلیل، رنگ‌وبوی زندیه در آن غالب است.

در دوره کریم‌خان، باغ نظر چنان رونق یافت که ساخت‌وسازهای حکومتی در پیرامون آن جدی‌تر شد و بناهایی مانند ارگ کریمخانی و دیوانخانه نیز در همین محدوده شکل گرفتند. به‌تدریج، این محوطه به مکانی برای آیین‌های رسمی و مقر حکمرانی حکام وقت اختصاص یافت؛ جایگاهی که در بافت تاریخی شیراز نقش «نظرگاه عمومی» را نیز پیدا کرد.

تاریخچه باغ نظر شیراز از دوره زندیه تا امروز

پس از انقراض زندیه، این باغ دوره‌های پرفرازونشیبی را گذراند. در دوره قاجار، هنوز از بهترین جاهای شیراز به‌شمار می‌آمد و توجه شاهزادگان را جلب می‌کرد. حسین‌علی‌میرزا فرمانفرما (حاکم وقت فارس) در گوشه شمال‌غربی باغ، ساختمان‌هایی ساخت و آن‌ها را «آیینه» و «خورشید» نام گذاشت؛ عمارت‌هایی با چند تالار و اتاق آیینه‌کاری و ازاره‌های سنگی حجاری‌شده.

با این حال، در جریان احداث خیابان زند (۱۳۱۳ خورشیدی)، بخشی از سازه‌ها و اجزای باغ از میان رفت و قسمت‌هایی نیز برای کاربری‌های دیگری اختصاص یافت. در نهایت، آنچه به شکل پررنگ باقی ماند، کوشک مرکزی (عمارت کلاه‌فرنگی) بود که امروز هویت اصلی مجموعه را می‌سازد.

نقطه عطف بعدی، تبدیل کاربری عمارت به موزه است: در سال ۱۳۱۵ خورشیدی، با تلاش انجمن آثار ملی ایران و همراهی چهره‌هایی مانند علی‌اصغر حکمت شیرازی، علی سامی و فریدون توللی، این بنا به‌عنوان نخستین موزه فارس آغاز به کار کرد. همچنین دوره‌ای از مرمت و بازسازی در تاریخ موزه دیده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که مجموعه تا سال ۱۳۵۰ مورد بازدید قرار می‌گرفت و سپس برای حدود ۱۰ سال به‌منظور بازسازی و مرمت بسته شد و در سال ۱۳۶۰ دوباره به‌روی گردشگران گشوده شد.

وجه تسمیه باغ نظر شیراز

نام «باغ نظر» به کاربری و جایگاه اولیه آن گره خورده است. این مکان در روزگار زندیه فضایی رسمی برای پذیرایی از سفرا، مقامات بلندپایه و مهمانان ویژه بود؛ بنابراین «نظر» می‌تواند اشاره به مکانی داشته باشد که نگاه‌ها را جلب می‌کرد و محل اظهار نظر مهمانان مهم بوده است. در برداشت دیگری نیز بر «طراحی چشم‌نواز و باشکوه» باغ تأکید می‌شود؛ فضایی که نظر هر بیننده‌ای را به خود می‌کشاند و همین نام را ماندگار کرده است.

معماری عمارت کلاه‌فرنگی (نکات دیدنی داخل و بیرون بنا)

قلب باغ نظر، کوشک مرکزی یا همان عمارت کلاه‌فرنگی است؛ بنایی که در فضای باز و مشجر قرار می‌گیرد و از جهات مختلف به باغ محدود می‌شود. این ساختمان هشت‌ضلعی (در برخی توصیف‌ها «هشت‌ضلعی نامنظم») از حیث تزیینات، یکی از شاهکارهای زندیه به‌شمار آمده و به همین دلیل، شهرت باغ تا حد زیادی وامدار همین عمارت است.

معماری عمارت کلاه‌فرنگی باغ نظر

ابعاد، فرم و سازمان فضایی بنا

در توصیف‌های معماری، آمده است که کف عمارت حدود ۱٫۵ متر از سطح باغ بالاتر است و بنا به شکل هشت‌ضلعی نامنظم ساخته شده؛ چهار ضلع آن حدود ۱۰ متر و چهار ضلع دیگر حدود ۵ متر طول دارند و ارتفاع ساختمان نزدیک به ۱۲ متر ذکر شده است. روایت دیگری، ارتفاع را نزدیک ۱۵ متر و سکو را حدود ۱۳۰ سانتی‌متر بیان می‌کند و از «دو طبقه» و «سقف شیروانی» نیز یاد می‌شود. آنچه در همه توصیف‌ها مشترک است، نظم فضایی بناست: چهار شاه‌نشین و فضاهای گوشواره/زاویه که میان شاه‌نشین‌ها قرار می‌گیرند.

ابعاد، فرم و سازمان فضایی بنای باغ نظر شیراز

برای ورود، چهار پلکان سنگی یکپارچه و حجاری‌شده ساخته شده که ارتباط باغ با داخل بنا را برقرار می‌کند. داخل بنا به یک بخش مرکزی گنبددار با کفپوش سنگی می‌رسد و شاه‌نشین‌های جانبی در اطراف دیده می‌شوند. در میانه عمارت نیز یک حوض هشت‌گوش و آب‌نما از جنس سنگ مرمر یکپارچه قرار گرفته که طراوت فضای داخلی را دوچندان می‌کند.

تزیینات داخلی: از مقرنس تا نقش گل‌ومرغ

بخش مهمی از جذابیت عمارت به تزیینات داخلی آن برمی‌گردد. سقف و شاه‌نشین‌ها، دیوارهای تالار مرکزی و اتاق‌های زاویه با مقرنس‌کاری آراسته شده‌اند. در برخی اتاق‌های زاویه، بخاری‌های دیواری دیده می‌شود و اشاره شده که اتاق ضلع شمال‌شرقی، جلوه‌ای متفاوت و پرکارتر دارد. ازاره‌های این بخش از سنگ مرمر است و نقاشی‌های ظریف رنگ‌وروغن در آن دیده می‌شود که در مرمت‌ها نیز به آن توجه شده است.

تزیینات داخلی باغ نظر شیراز از مقرنس تا نقش گل‌ و مرغ

گچ‌بری‌ها و مقرنس‌های دوره زندیه، در کنار قطاربندی‌های ساده، با تکنیکی به نام «لایه‌چینی» آمیخته شده‌اند. کاشی‌کاری‌های نقش گل‌ومرغ شیرازی نیز از شاخصه‌های تزیینات بنا شمرده می‌شود و شیشه‌های رنگی پنجره‌ها نور را در فضای داخلی پخش می‌کنند؛ چیزی که در ساعات مختلف روز، حال‌وهوای تالار را تغییر می‌دهد.

نقاشی‌های دیواری و روایت‌های تصویری

روی بدنه و طاقچه‌های تالار مرکزی، مجموعه‌ای از نقاشی‌ها وجود دارد که از نظر هنری کم‌نظیر دانسته شده‌اند. از نقاشان دوره زندیه، نام آقا صادق نقاش نیز در میان آمده و موضوعات متنوعی در این نقاشی‌ها دیده می‌شود: صحنه‌هایی از جنگ نادرشاه افشار با محمدشاه هندی، داستان شیخ صنعان و دختر ترسا، داستان رعنا و زیبا (یوسف و زلیخا) و حتی صحنه‌ای از یک مکتب‌خانه.

نقاشی های دیواری روی بدنه و طاقچه‌های تالار مرکزی موزه باغ نظر شیراز

در بخشی از روایت‌ها آمده است که به دستور آقامحمدخان قاجار، به این نقاشی‌ها آسیب‌هایی وارد شد. بعدها با لایه‌برداری در سال‌های ۱۳۴۵ و ۱۳۶۴ خورشیدی، بخشی از نقاشی‌های دوره زندیه دوباره نمایان شد و استاد محمدباقر جهانمیری با رنگ‌های گیاهی آن‌ها را به سبک زندیه بازسازی کرد.

نمای بیرونی: کاشی‌های هفت‌رنگ، اسپرها و لچکی‌ها

نمای بیرونی عمارت با آجرکاری و کاشی‌کاری‌های رنگی تزئین شده است. در بالای بنا، «اسپرها» (قسمتی قائم و بدون پنجره میان سرستون و لبه بام) و در کنار آن «لچکی»‌های کاشی‌کاری‌شده دیده می‌شود.

نمای بیرونی عمارت کلاه فرنگی باغ نظر شیراز با آجرکاری و کاشی‌ کاری‌های رنگی

کاشی‌نگاره‌ها به شکل قرینه در چهار ضلع، منظره شکارگاه و روایت بر تخت نشستن حضرت سلیمان را نمایش می‌دهند؛ ترکیبی که هم جنبه تزئینی دارد و هم لایه‌ای از روایت و معنا را به پوسته بنا اضافه می‌کند.

بخش‌های اصلی (باغ، حوض‌ها، محوطه و سنگ‌نوشته‌ها)

عمارت کلاه فرنگی فقط یک ساختمان تاریخی نیست؛ خودِ باغ نیز بخشی از تجربه بازدید است. اینجا یک فضای سرسبز ایرانی است با درختان سرو و نارنج، گذرگاه‌هایی میان درختان و گل‌ها، و فضاهایی برای نشستن و تماشا. در میان درختان، از «درختان کهن» نیز یاد شده که با همین عنوان به ثبت رسیده‌اند.

محوطه و فضای سبز باغ نظر شیراز

فضای سبز و گذرگاه‌ها

در توصیف فضای آن، بر سرسبزی، درختان بلند، گل‌های رنگارنگ و چمن‌کاری‌ها تأکید شده است. گذرگاه‌های باغ از میان درختان عبور می‌کنند و در مسیر، صندلی‌هایی برای بازدیدکنندگان قرار داده شده؛ جزئیاتی که آن را به مکانی مناسب برای توقف کوتاه و استراحت در میانه گشت شهری تبدیل می‌کند.

حوض‌ها، آب‌نماها و ارتباط تاریخی با آب‌رسانی

حوض‌ها و آب‌نماها از جذاب‌ترین اجزای باغ نظر هستند. گفته شده در گذشته سیستم آب‌رسانی حوض‌ها با قنات رکن‌آباد ارتباط داشته است. در گذشته، در چهار سوی ساختمان، چهار حوض و آب‌نما وجود داشت که دو تای آن‌ها بسیار بزرگ بودند. در سال ۱۳۱۳ خورشیدی و هم‌زمان با ساخت خیابان زند، آب‌نمای شمالی تخریب شد و سنگ‌های آن را به آرامگاه حافظ منتقل کردند تا با آن‌ها حوض‌هایی در صحن‌های جنوبی و شمالی آنجا ساخته شود.

حوض‌ها، آب‌نماها و ارتباط تاریخی با آب‌رسانی در باغ نظر شیراز

امروز یک حوض بزرگ و دو حوض کوچک در سه طرف عمارت کلاه‌فرنگی دیده می‌شود. لبه‌های حوض‌ها از سنگ‌های بزرگ یکپارچه است و فواره‌های سنگی در میانه خودنمایی می‌کنند. همچنین اشاره شده که آب این فواره‌ها در دوره‌ای از منبعی در پشت کتابخانه ملی (شهید آیت‌الله دستغیب) تأمین می‌شده که در سال ۱۳۲۹ در جنوب باغ ساخته شده بود.

سنگاب ورودی و یادگاری از مسجد جامع عتیق

در ورودی اصلی باغ، سنگاب بزرگی قرار دارد؛ ظرف سنگی بزرگی که در گذشته آب در آن می‌ریختند و برای وضو گرفتن یا آشامیدن استفاده می‌شد. این سنگاب بر پایه‌ای قرار گرفته که نقش گل‌های برجسته آن را در آغوش دارند. همچنین گفته شده سنگاب به مسجد جامع عتیق شیراز تعلق داشته و پس از ایجاد موزه به این مکان منتقل شده است.

سنگاب ورودی و یادگاری از مسجد جامع عتیق باغ نظر شیراز

آثار سنگی در محوطه

در محوطه باغ نظر، آثار سنگی نیز دیده می‌شود که به دوره‌های مختلف تاریخی نسبت داده شده‌اند. از جمله به دو سنگ ازاره کاخ خورشید (دوره قاجار) اشاره شده که نقش دو شیر و نقوش شاهنامه به صورت حجاری روی آن‌ها آمده است. سنگ دیگری نیز با نام سنگ‌نوشته رامگرد/رامجرد معرفی شده که نقوشی از شاهان و سربازان قدیمی دارد و قدمت آن به سال ۵۹۰ هجری قمری نسبت داده شده است.

مقبره کریم‌خان زند؛ داستان جابه‌جایی پیکر

حضور آرامگاه کریم‌خان زند در باغ نظر، بُعد تاریخی مجموعه را پررنگ‌تر می‌کند. پس از درگذشت کریم‌خان، بنا بر وصیت او، پیکرش را در شاه‌نشین شرقی عمارت کلاه‌فرنگی به خاک سپردند و به همین مناسبت، نام «آرامگاه وکیل» نیز بر عمارت گذاشته شد.

آرامگاه کریم‌خان زند در باغ نظر

اما ماجرا به همین‌جا ختم نشد. آقامحمدخان قاجار پس از رسیدن به قدرت، در سال ۱۲۰۶ دستور نبش قبر داد و استخوان‌های کریم‌خان را به تهران منتقل کرد؛ جایی که گفته شده زیر پلکان کاخ گلستان قرار گرفت تا در مسیر رفت‌وآمد از روی آن عبور شود. در دوره رضا شاه پهلوی، استخوان‌ها دوباره به شیراز بازگردانده شد و در محل اولیه دفن قرار گرفت. همین جابه‌جایی‌ها، آرامگاه را به یکی از بخش‌های پُرسؤال و پُرروایت بازدید تبدیل کرده است.

در موزه پارس چه می‌بینید؟ (مهم‌ترین آثار و گنجینه‌ها)

موزه پارس شیراز در دل باغ نظر، مجموعه‌ای از آثار تاریخی و هنری را در خود جای داده است. از یک سو، اشیایی مانند فلزات، سفال‌ها، سکه‌ها و مهرها دیده می‌شود و از سوی دیگر، آثار مکتوب، قرآن‌های تاریخی و نقاشی‌هایی از دوره زندیه و قاجار در معرض نمایش قرار دارد. در توصیف بازه تاریخی آثار، اشاره شده که می‌توان اشیا را از هزاره چهارم پیش از میلاد تا دوره معاصر مشاهده کرد و سفری در سه دوره «پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی» داشت.

آثار مکتوب و قرآن‌های تاریخی

بخش آثار مکتوب، برای علاقه‌مندان به خوشنویسی و نسخه‌های نفیس، یکی از جذاب‌ترین قسمت‌هاست. از یک «جز از قرآن» یاد شده که با خط ثلث و تذهیب اثر استاد یحیی جمال‌الصوفی نوشته شده و به قرن ۸ هجری قمری (زمان شاه ابواسحاق اینجو) نسبت داده می‌شود؛ همچنین گفته شده تاش‌خاتون در سال ۷۵۴ قمری آن را به شاهچراغ اهدا کرده است.

آثار مکتوب و قرآن‌های تاریخی در موزه پارس واقع در باغ نظر شیراز

علاوه بر این، از قرآن‌هایی با خطی منسوب به امام علی(ع)، امام حسن(ع)، امام صادق(ع) و نیز چند تن از صحابه پیامبر(ص) و تابعین نام برده شده که پیش‌تر در مسجد عتیق شیراز نگهداری می‌شدند.

قرآن هفده‌من؛ روایت یک نسخه مشهور

یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار موزه، «قرآن هفده من» است؛ قرآنی که درباره آن چند روایت مطرح شده است. در یک توصیف آمده وزن آن ۱۷ من (حدود ۵۱ کیلوگرم) است و گفته می‌شود به دستور کریم‌خان زند نگاشته شده است. در روایت دیگر، این قرآن به اوایل سده نهم هجری قمری و به سلطان ابراهیم بن شاهرخ تیموری نسبت داده می‌شود که آن را به خط محقق بسیار قوی و با قلم خوشنویسی ۳ دانگ نوشته است.

«قرآن هفده من» یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار موزه باغ نظر

همچنین ذکر شده این قرآن ابتدا بر سردر دروازه قرآن (تنگ الله‌اکبر شیراز) نگهداری می‌شد و در سال ۱۳۱۶ خورشیدی به موزه پارس انتقال یافت. باور عمومی نیز چنین نقل شده که مردم تصور می‌کردند هر برگ آن ۱۷ من است، درحالی‌که مجموع وزن قرآن حدود همان ۱۷ من دانسته می‌شده و همین موضوع، به روایت‌های شگفت‌انگیز پیرامون آن دامن زده است.

نقاشی‌ها و تابلوها

در موزه پارس، مجموعه‌ای از نقاشی‌های دوره زندیه و قاجار دیده می‌شود که شامل پرتره‌ها و صحنه‌های زندگی درباری معرفی شده‌اند. از میان نام‌ها، به نقاشان دوره زندیه مانند آقا صادق و میرزا بابا نقاش‌باشی اشاره شده و همچنین نام‌هایی از نقاشان معاصر مانند صدرالدین شایسته و میر منصور (از شاگردان کمال‌الملک) آمده است.

تابلوی معروف «کریم‌خان در حال کشیدن قلیان» در موزه پارس باغ نظر شیراز

در کنار این‌ها از آثاری مانند مجموعه‌ای از نقاشی‌های آبرنگ لطفعلی صورتگر شیرازی نیز یاد شده و همچنین اشاره شده تابلوی معروف «کریم‌خان در حال کشیدن قلیان» در این موزه قرار دارد.

اشیای تاریخی و هنری: از سفال و فلز تا آثار لاکی

در میان اشیا، نمونه‌های متنوعی معرفی شده است: سفال‌ها، گلدان‌ها و مجسمه‌های تزیینی، اشیای فلزی، انواع سکه‌ها و مهرها. همچنین فهرستی از آثار لاکی هم مطرح شده: قلمدان‌های لاکی، قاب‌آینه لاکی با تصویر بایزید بسطامی، قاب‌آینه با بوم الوان زرافشان و قاب‌آینه لاکی کتیبه‌دار. از «جعبه‌های آرایشی لاکی» با تزیینات مربوط به دوره صفویه نیز نام برده شده است.

اشیای تاریخی و هنری در محوطه موزه باغ نظر شیراز

آلات جنگی و اشیای مرتبط با دوره‌های مختلف

در بخش دیگری از معرفی آثار، به آلات جنگی فولادی دوره زندیه و صفویه اشاره شده است؛ مانند زره زنجیری، شمشیر دودم، سپر منقش به آیات قرآن و کلاه‌خود با تزیینات طلا. همچنین در تجربه برخی بازدیدکنندگان از «شمشیر کریم‌خان زند» هم نام برده شده است.

اشیای مرتبط با دوره‌های مختلف در موزه پارس باغ نظر شیراز

آثاری از هزاره‌های اول تا سوم پیش از میلاد (مانند ظروف و اشیای مفرغی، کوزه‌های لوله‌منقاری) و نیز مجسمه‌ای تاریخی از دوره ساسانیان نیز در معرفی موزه آمده است.

ویترین‌های ویژه و اشیای دوره پهلوی

از بخش‌های چشمگیر موزه، ویترینی آینه‌کاری و خاتم‌کاری‌شده معرفی شده که درون آن، قلیان نقره قلم‌زنی، ظرف برنج قلم‌زنی و قلیان طلاکوب و میناکاری‌شده متعلق به دوره پهلوی به نمایش درآمده است. این ترکیبِ هنرهای تزیینی ایرانی در کنار اشیای دوره‌های مختلف، باعث می‌شود بازدید موزه فقط «تاریخ‌خوانی» نباشد و بُعد هنری پررنگی هم داشته باشد.

اشیای دوره پهلوی در موزه پارس باغ نظر شیراز

مسیرهای دسترسی (مترو، اتوبوس، تاکسی، خودرو شخصی + پارکینگ)

به‌دلیل قرارگیری باغ نظر در خیابان زند و نزدیکی به میدان شهدا، راه‌های متنوعی برای رسیدن به آن وجود دارد. اگر از حمل‌ونقل عمومی استفاده شود، پیاده‌روی کوتاهِ پایانی، بخشی ثابت از مسیر است. برای خودرو شخصی هم بهتر است شلوغی خیابان زند و اطراف مجموعه را در نظر داشت و به پارکینگ‌های اطراف میدان‌های نزدیک فکر کرد.

روش دسترسینقطه پیاده‌شدن/مسیرفاصله پیاده‌روی
متروایستگاه زندیهحدود ۵۰۰ متر
اتوبوسایستگاه میدان شهداحدود ۲۰۰ متر
تاکسیخیابان زند / مقصد باغ نظروابسته به محل پیاده‌شدن
خودرو شخصیخیابان زند و اطراف میدان‌های مرکزیبسته به محل پارک
مسیر دسترسی به باغ نظر از خیابان زند شیراز

اگر قصد دارید چند جای دیدنی نزدیک را هم در همان روز ببینید، پیاده‌روی در این محدوده کاملاً شدنی است؛ مثلاً فاصله باغ نظر تا ارگ کریمخانی بسیار کم گزارش شده و همین نزدیکی، ارزش «گشت ترکیبی» را بالا می‌برد.

ساعات بازدید و هزینه ورودی (به‌روزرسانی فصلی + نکات خرید بلیت)

ساعت بازدید باغ نظر شیراز در منابع معرفی، به‌صورت فصلی بیان شده است: در شش‌ماه اول سال از ۸:۳۰ تا ۱۸:۰۰ و در شش‌ماه دوم سال از ۸:۰۰ تا ۱۷:۳۰. در کنار این، یک روایت دیگر نیز وجود دارد که نیمه اول سال را ۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ و نیمه دوم سال را ۷:۳۰ تا ۱۸:۰۰ اعلام می‌کند. برای برنامه‌ریزی، بهتر است همین تفاوتِ بازه‌ها را در نظر بگیرید و زمان بازدید را طوری تنظیم کنید که به ساعات پایانی نزدیک نشود.

برای ورود، تهیه بلیت لازم است و مبلغ ورودی برای اتباع ایرانی و گردشگران خارجی متفاوت اعلام شده است (ایرانی ۴,۰۰۰ تومان و خارجی ۳۰,۰۰۰ تومان). همچنین گفته شده مجموعه در تمام روزهای هفته، حتی تعطیلات، پذیرای بازدیدکنندگان است.

بهترین زمان بازدید و نکات کاربردی (عکاسی، پوشش، شلوغی، زمان پیشنهادی)

باغ نظر هم فضای سبز دارد و هم فضای موزه‌ای؛ بنابراین داشتن زمان کافی برای هر دو بخش مهم است. با توجه به مدت پیشنهادی ۱ تا ۲ ساعت، می‌توان بازدید را طوری چید که هم قدم‌زدن کوتاهی در باغ انجام شود و هم دیدن جزئیات عمارت و آثار موزه با عجله همراه نباشد.

  • برای عکاسی: دوربین عکاسی همراه باشد تا تزیینات بنا و فضای باغ ثبت شود.
  • کفش مناسب: کفش راحت برای گشت‌وگذار در محوطه باغ و مسیرهای اطراف پیشنهاد شده است.
  • عکاسی از برخی بخش‌ها: در تجربه بازدیدکنندگان اشاره شده «فلش دوربین ممنوع است» و همین موضوع می‌تواند عکس گرفتن از بخش‌هایی مثل شمشیرها را سخت کند.
  • یافتن ورودی/راهنما: در برخی تجربه‌ها از کمبود تابلو و دشواری پیدا کردن مسیر دقیق ورود به موزه یاد شده است؛ بنابراین بهتر است کمی زمان اضافه برای یافتن ورودی در نظر گرفته شود.

جاهای دیدنی نزدیک باغ نظر (مسیر پیاده‌روی پیشنهادی)

یکی از مزیت‌های بزرگ باغ نظر شیراز، قرار گرفتن آن در محدوده‌ای است که چند جاذبه مهم تاریخی با فاصله کم در کنار هم قرار دارند. همین موضوع، امکان طراحی یک مسیر پیاده‌روی جذاب را فراهم می‌کند؛ به‌ویژه اگر علاقه‌مند به آثار دوره زندیه باشید.

پیشنهاد مسیر نیم‌روزۀ زندیه (پیاده‌محور)

برای یک گشت فشرده و منظم در بافت تاریخی، می‌توان از باغ نظر و موزه پارس شروع کرد و سپس با پیاده‌روی کوتاه به سراغ دیگر آثار نزدیک رفت. فاصله‌ها در این محدوده طوری است که زمان زیادی صرف جابه‌جایی نمی‌شود و تمرکز اصلی روی بازدید می‌ماند.

دیدار یک روزه از باغ نظر و حمام وکیل و مسجد وکیل و ارگ کریمخانی شیراز
  1. باغ نظر شیراز (موزه پارس) — بازدید از باغ، عمارت کلاه‌فرنگی و آرامگاه کریم‌خان.
  2. ارگ کریمخانی — حدود ۵ دقیقه پیاده‌روی؛ بنایی مستحکم که زمانی مقر حکومتی کریم‌خان زند بود.
  3. مسجد وکیل — حدود ۱۰ دقیقه پیاده‌روی؛ معروف به شبستان‌های وسیع و ستون‌های حجاری‌شده.
  4. حمام وکیل — نزدیک مسجد وکیل و حدود ۱۰ دقیقه پیاده از باغ نظر؛ با گچ‌بری‌های زیبا و داستان‌سرایی‌های دیواری.

دیگر دیدنی‌های اطراف (با خودرو)

اگر زمان بیشتری دارید یا می‌خواهید بعد از مجموعه زندیه به نقاط دورتر بروید، چند مقصد دیگر نیز در معرفی‌ها آمده است. مدرسه‌ای تاریخی که حدود ۱۵ دقیقه با خودرو فاصله دارد و از زمان صفویه به‌عنوان مرکز علمی شناخته می‌شود، یکی از این گزینه‌هاست. همچنین حافظیه (آرامگاه حافظ) نیز در حدود ۱۵ دقیقه با خودرو معرفی شده و با فضای سرسبز و حال‌وهوای شاعرانه‌اش از محبوب‌ترین دیدنی‌های شیراز به‌شمار می‌آید.

حمام وکیل شیراز و عمارت شاپوری و موزه هفت‌تنان و حافظیه (آرامگاه حافظ) از دیدنی های اطراف باغ نظر شیراز
  • حمام وکیل شیراز | ۱.۸ کیلومتر
  • عمارت شاپوری | ۲.۵ کیلومتر
  • موزه هفت‌تنان | ۳.۵ کیلومتر
  • حافظیه (آرامگاه حافظ) | حدود ۱۵ دقیقه با خودرو

سوالات متداول

در بازدید از باغ نظر و موزه پارس، چند پرسش پرتکرار وجود دارد که دانستن پاسخ آن‌ها، تجربه بازدید را روان‌تر می‌کند. پرسش‌ها و پاسخ‌های زیر بر اساس نکاتی است که در معرفی‌ها و تجربه‌های بازدیدکنندگان مطرح شده است.

آیا باغ نظر همان موزه پارس شیراز است؟

باغ نظر نام مجموعه است و در میان آن عمارت هشت‌ضلعی کلاه‌فرنگی قرار دارد که امروز به‌عنوان موزه پارس شیراز فعالیت می‌کند. در کاربرد عمومی، گاهی کل مجموعه با نام موزه پارس هم شناخته می‌شود.

ساعت بازدید باغ نظر شیراز دقیقاً چه زمانی است؟

ساعت بازدید به‌صورت فصلی اعلام شده: شش‌ماه اول سال ۸:۳۰ تا ۱۸:۰۰ و شش‌ماه دوم سال ۸:۰۰ تا ۱۷:۳۰. در روایت دیگری نیز نیمه اول سال ۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ و نیمه دوم سال ۷:۳۰ تا ۱۸:۰۰ ذکر شده است؛ بنابراین بهتر است برنامه بازدید طوری باشد که به ساعات پایانی نزدیک نشود.

قیمت بلیت موزه پارس شیراز چقدر است و آیا برای ایرانی و خارجی فرق دارد؟

برای ورود نیاز به پرداخت ورودی است و مبلغ اعلام‌شده برای اتباع ایرانی ۴,۰۰۰ تومان و برای اتباع خارجی ۳۰,۰۰۰ تومان است؛ در معرفی‌ها همچنین تاکید شده که نرخ ورودی ایرانی و خارجی متفاوت است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *