استهبان کجاست؟ موقعیت روی نقشه+ فاصله تا شیراز و جاهای دیدنی

در جست‌وجوی پاسخ دقیق به «استهبان کجاست» با شهری روبه‌رو می‌شویم که در جنوب شرقی استان فارس جای گرفته و مرکز شهرستان استهبان است. این منطقه در دشتی با ارتفاع ۱۷۶۷ متر از سطح دریا و وسعت ۲۶۵۲ کیلومتر مربع قرار دارد و به‌واسطه احاطه شدن توسط کوه‌ها، چهره‌ای جغرافیایی مشخص و خوانا پیدا کرده است. استهبان علاوه بر جایگاه شهری و اداری، به محصولات کشاورزی مانند انجیر و زعفران و نیز مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی و مذهبی شناخته می‌شود. در این راهنما، موقعیت روی نقشه، راه‌های دسترسی، آب‌وهوا، دیدنی‌ها و شاخصه‌های شهر به‌صورت یکپارچه مرور می‌شود.

استهبان کجاست؟ (موقعیت روی نقشه)

استهبان شهری در جنوب شرقی استان فارس است و در محدوده جنوب ایران قرار می‌گیرد. از نظر مختصات، از شهر استهبان مدار ۲۹ درجه و ۸ دقیقه عرض شمالی و ۵۴ درجه و ۳ دقیقه طول شرقی می‌گذرد؛ همچنین برای موقعیت شهری، مختصات دقیق‌تری با ۲۹ درجه و ۷ دقیقه و ۴۵ ثانیه پهنای شمالی و ۵۴ درجه و ۲ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول شرقی نیز ذکر شده است. شهرستان استهبان در پهنه‌ای دشتی قرار دارد که توسط رشته‌کوه‌ها احاطه شده و همین ویژگی، تصویر طبیعی مشخصی به منطقه می‌دهد.

برای مشاهده موقعیت استهبان روی نقشه، نقشه‌های آنلاین شهری امکان دیدن خیابان‌ها، ایستگاه‌های اتوبوس، نقاط مهم و حتی وضعیت ترافیک را فراهم می‌کنند. همچنین با استفاده از نقشه و مسیریاب، می‌توان مکان‌های موردنظر را جست‌وجو کرد و مسیرهای مختلف (پیاده، دوچرخه، خودرو شخصی، اتوبوس یا مترو) را دید.

محدوده شهری و همسایگی‌های نزدیک

در معرفی محلی شهر استهبان، برای محدوده شهری گفته شده که این شهر از غرب به محله‌های میثم و باغات، از شرق به کمربندی، از جنوب به رسالت، از جنوب شرق به کشاورز و از شمال به ترمینال محدود می‌شود. همچنین از نظر همجواری، استهبان با شهرهای نی‌ریز، فسا، زاهدشهر، نوبندگان، رونیز و ششده مجاورت دارد.

فاصله تا شهرهای مهم (شیراز، فسا، نی‌ریز، داراب) + زمان سفر

استهبان در مسیر راه شهرستان‌های فسا و نی‌ریز قرار دارد و فاصله آن تا مرکز استان (شیراز) ۱۹۱ کیلومتر عنوان شده است. در داده‌های در دسترس، تنها عدد فاصله به‌صورت صریح برای مسیر شیراز ذکر شده و برای مسیرهای دیگر (فسا، نی‌ریز، داراب) فقط به قرار گرفتن در مسیر یا همجواری اشاره می‌شود؛ بنابراین در این بخش از درج زمان سفر یا فاصله‌های جدید خودداری می‌شود.

مسیرهای دسترسی (خودرو/اتوبوس) و نکات راه

دسترسی به شهر استهبان در چارچوب مسیرهای جاده‌ای منطقه تعریف می‌شود؛ به‌خصوص که در مسیر راه فسا و نی‌ریز قرار گرفته است. برای پیدا کردن مسیر دقیق و انتخاب بهترین راه، نقشه‌های آنلاین شهر استهبان کاربردی هستند؛ زیرا علاوه بر نمایش خیابان‌ها و نقاط مهم، امکان مسیریابی با خودرو شخصی و نیز اطلاع از ایستگاه‌های اتوبوس را فراهم می‌کنند.

در سطح شهر، موضوع «طرح ترافیک» و «زوج و فرد» مطرح نیست و شهر استهبان محدوده طرح ترافیک و زوج و فرد ندارد. همچنین نقشه ترافیک در نقشه‌های آنلاین به برنامه‌ریزی تردد در خیابان‌ها کمک می‌کند. اگر مقصد دقیق (مانند یک پارک، رستوران یا سینما) مشخص باشد، از طریق نقشه می‌توان به آدرس، شماره تماس و ساعت کاری برخی مکان‌ها دسترسی پیدا کرد.

نقاط شهری کاربردی برای مسیریابی

برای جهت‌یابی در شهر استهبان، شناخت چند نقطه عمومی و پرتکرار کمک می‌کند. از اماکن مهم معرفی‌شده می‌توان به بوستان جمالی، پارک آبشار، پارک آزادگان، سینما استهبان و سینما قدس اشاره کرد. در بخش خدمات غذایی نیز نام‌هایی مانند غذاخوری و بیرون‌بر حام، رستوران و کافی‌شاپ تین، رستوران بناب، کبابی عمو حسین و کبابی حقیقی ذکر شده‌اند که در نقشه‌ها قابل جست‌وجو هستند.

آب‌وهوا و بهترین زمان سفر

برای شهر استهبان آب‌وهوای «معتدل کوهستانی» بیان شده است. در توصیف دامنه دما، بیشترین گرما ۲۵ درجه و کمترین درجه سرما ۴ درجه زیر صفر ذکر شده است. این الگو با موقعیت دشت‌مانند شهر در ارتفاع ۱۷۶۷ متر و نیز قرار گرفتن میان کوه‌ها هم‌خوانی دارد و می‌تواند در تصمیم‌گیری سفر و برنامه‌ریزی گردش شهری مؤثر باشد.

همزمان با ویژگی اقلیمی، در پوشش گیاهی نیز به جنگل‌های درخت بلوط، بادام کوهی و بنه اشاره شده که شهر را در بر گرفته‌اند و در کنار گیاهان دارویی، صنعتی و مرتع، بخشی از سیمای طبیعی منطقه را می‌سازند. برای کسانی که هدفشان گردش در طبیعت اطراف استهبان است، توجه به همین مؤلفه‌های اقلیمی و پوشش گیاهی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

جاهای دیدنی (لیست پیشنهادی + زمان بازدید)

جاهای دیدنی استهبان ترکیبی از آثار تاریخی، فضاهای طبیعی و اماکن مذهبی است. در کنار دیدنی‌های درون شهر، اطراف نیز نقاط شاخصی دارد؛ از آبشارها و چشمه‌ها تا بقاع متبرکه و نشانه‌های معماری دوره‌های مختلف. در ادامه، فهرست دیدنی‌ها و توضیحات هرکدام جداگانه آمده است تا برنامه‌ریزی بازدید ساده‌تر شود.

فهرست دیدنی‌ها و جاذبه‌های شاخص

• آبشار درب آسیاب / مجموعه ییلاقی دهن آسیاب: مجموعه ییلاقی دهن آسیاب در دامنه کوه‌های جنوبی استهبان قرار دارد. همچنین آبشار درب آسیاب به‌عنوان یکی از جاذبه‌های مهم طبیعی معرفی شده است.
• آبشار استهبان: از زیباترین آبشارهای منطقه دانسته شده و در سال ۱۳۳۵ خورشیدی با ۱۶ پله ساخته شده است؛ آب زلال و گوارای آن از چشمه‌های کوه‌های استهبان جاری می‌شود.
• چنار بزرگ و کهن میدان شهر (چنار هزارساله): از شکوه‌مندترین دیدنی‌های شهر معرفی شده و ارتفاع آن ۴۷ متر و قطر آن ۵/۱۱ متر ذکر شده است.
• مسجد جامع و چارتاقی ایچ (ساسانی) و قلعه ایچ: بر فراز کوه قلات آبی، قلعه‌ای محکم از سنگ و گچ وجود داشته که اکنون ویرانه است و به «قلعه ایچ» شناخته می‌شود. در نزدیکی آن پرستشگاهی ایوان‌مانند بوده که با افزودن محراب، به مسجد تبدیل شده است.
• مسجد جامع تیموری: در کنار شبستان، محرابی از سده ۱۱ (روزگار صفویه) با گچ‌بری‌های ظریف و ریزه‌کاری دقیق مورد توجه قرار گرفته است.
• مسجد یزدیان و آرامگاه‌ها: مسجد یزدیان و مقبره منسوب به محمد شیرین مغربی (۸۰۹ ق) و نیز آرامگاه شیخ علینقی اصطهباناتی در فهرست جاذبه‌ها آمده‌اند.
• غمپ آتشكده (آتشکده ساسانی غمپ): در ۴۰ کیلومتری غرب و در مسیر جاده استهبان–شیراز، در حاشیه «خرمن‌کوه» منظرگاهی معرفی شده که به «غمپ آتشكده» معروف است. غمپ به تالابی زیبا گفته می‌شود که آب زلال از چشمه‌های متعدد در آن می‌جوشد و استخری طبیعی پدید می‌آورد.
• پیر آشکده (PIR ASKADA): در نزدیکی روستای «رونیز سفلی» و با فاصله تقریبی یک فرسنگ از غمپ آتشكده، آرامگاهی با نام «پیر آشکده» وجود دارد؛ درباره آن روایت‌هایی مطرح شده، از جمله ارتباط با پیری به نام «آشکار» یا پیری از خدمتگزاران آتشكده.
• امامزاده پیرمراد (برالمراد): یکی از اماکن مقدس شهر، در فاصله ۱۰۰۰ قدمی از مرکز شهر معرفی شده است. درباره پیشینه بنای بقعه، به گنبد کوچک گِلی در آغاز و سپس مرمت و بازسازی با همت حاج میرزا بابا (۱۲۰۰–۱۲۸۲ هجری قمری) اشاره شده است.
• امامزاده سید شمس‌الدین: در کنار پیرمراد، از دو امامزاده شهر استهبان نام برده می‌شود.
• چشمه قهری، آب چوک، سلخ بوخون، مرخنه، انجیرستان، دم تنگ: این نام‌ها به‌عنوان جاذبه‌های مهم طبیعی/محلی استهبان ذکر شده‌اند.

پیشنهاد چیدمان بازدید

برای برنامه‌ریزی بازدید، می‌توان دیدنی‌های داخل شهر را در یک مسیر شهری (چنار میدان شهر، پارک آبشار و مراکز فرهنگی مانند سینماها) قرار داد و سپس به سراغ مجموعه‌های پیرامونی رفت؛ مانند دهن آسیاب و آبشارها، یا نقاط دورتر مانند غمپ آتشكده و پیر آشکده که در مسیر جاده استهبان–شیراز و حوالی رونیز سفلی معرفی شده‌اند.

سوغات و محصولات معروف (انجیر، زعفران و …)

در معرفی اقتصادی و کشاورزی شهر استهبان، «انجیر» و «زعفران» به‌عنوان محصولات اصلی کشاورزی برجسته شده‌اند. حتی از آن به عنوان «باغشهر انجیر» یاد می‌شود و وجود بیش از سه و نیم میلیون درخت انجیر به‌عنوان وجه ممیزه مطرح شده است. در کنار آن، زعفران استهبان از نظر عطر و طعم زبانزد و دارای کیفیتی منحصر به‌فرد دانسته شده، هرچند در بازار تجارت زعفران شناخته‌شده نیست.

علاوه بر این دو محصول شاخص، به محصولات دیگری هم اشاره شده است؛ از جمله حبوبات، پنبه، تنباکو و میوه‌هایی مانند گردو، بادام و انار. چنین تنوعی با توصیف‌هایی که از «پر درخت بودن» و وجود انواع میوه و آب فراوان در منابع تاریخی آمده، هماهنگ به نظر می‌رسد.

ریشه نام و پیوند آن با کشاورزی

نام شهر در دوره‌های مختلف با صورت‌هایی مانند اصطهبانات/استهبانات و نام‌های دیگر یاد شده و در دهه ۱۳۵۰ شمسی، در زمان نخست‌وزیری آموزگار (که متولد این شهر معرفی شده) به نام کنونی «استهبان» تغییر یافته است.

درباره وجه تسمیه نیز گفته شده واژه استهبان از دو پاره «استه» به معنی انگور و «بان» به معنی نگاه‌دارنده تشکیل شده و معنایی نزدیک به انگورستان یا جایگاه انگور دارد. همچنین تعبیر «سته بان» با معنی تاکستان یا انگورستان هم مطرح شده است.

سوالات متداول